Home / Wijnverhalen

Wijnverhalen

Wijn uit de Douro

De Douro is de wijnstreek langs de rivier de Douro, in het noordoosten van Portugal. Hier wordt al eeuwen port gemaakt, maar er komen ook droge rode en witte wijnen vandaan. De wijngaarden liggen op steile terrassen, die vaak met de hand zijn gebouwd. In deze blog lees je hoe de streek is ontstaan, welke druiven er staan en welke wijnhuizen je moet kennen.

  • 8 min lezen
Wijn uit de Douro

Meer dan alleen port

Wat voor wijn komt er uit de Douro?

De Douro is wereldberoemd om port. Maar uit dezelfde wijngaarden komen ook droge rode en witte wijnen, met DOC Douro op het etiket. Lange tijd waren die bijzaak. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw lieten makers zien dat de Douro ook topwijnen zonder brandewijn kan maken. Bekende namen zijn porthuizen als Taylor's, Graham's en Dow's, en voor droge wijn quinta's als Quinta do Crasto en Quinta do Vallado. Dit kom je tegen:

  • Port: zoete wijn waar tijdens de gisting brandewijn bij gaat. Ruby is jong en fruitig. Tawny rijpt langer op houten vaten en krijgt tonen van noten en karamel.
  • Rode wijn: meestal een blend van Touriga Nacional, Touriga Franca en Tinta Roriz. Vol, met donker fruit.
  • Witte wijn: vaak van wijngaarden hoger op de hellingen, waar het koeler is. Fris, en bij een reserva soms met wat hout.
  • Rosé: van dezelfde rode druiven, droog en fris.

Waar ligt de Douro-vallei?

De Douro-vallei ligt in het noordoosten van Portugal, ten oosten van Porto. De streek loopt langs de rivier tot aan de Spaanse grens en is ongeveer 250.000 hectare groot. Zo'n 18 procent daarvan is wijngaard.

De wijngaarden liggen op steile hellingen, vaak op terrassen met muurtjes van steen. De bodem is vooral schist, een harde, gelaagde steensoort. De bergen in het westen houden de vochtige wind van de Atlantische Oceaan tegen. Daardoor zijn de zomers heet en droog en de winters koud. Sinds 2001 staat de Alto Douro op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Je komt er makkelijk met de trein. De Linha do Douro loopt ongeveer 200 kilometer van station Porto São Bento langs de rivier tot Pocinho, door 23 tunnels en over 35 bruggen. Stap uit in Pinhão: het station is versierd met tegeltableaus.

Kaart van Portugal met alle wijngebieden

De drie wijngebieden van de Douro

De Douro is verdeeld in drie gebieden, officieel subregio's. Van west naar oost wordt het steeds warmer en droger.

Baixo Corgo: het westen

Het gebied rond Peso da Régua, het dichtst bij de oceaan. Het is het koelste en natste deel, met gemiddeld zo'n 900 millimeter regen per jaar. De druiven rijpen hier minder ver, dus de wijnen zijn wat lichter. Veel ervan wordt jonge ruby en tawny.

Cima Corgo: het hart

Het gebied rond Pinhão. Het is hier warmer en droger, met zo'n 700 millimeter regen. Hier liggen veel bekende quinta's, zoals Quinta do Noval en Quinta do Bomfim van Dow's. Het grootste deel van de beste port komt hiervandaan.

Douro Superior: het oosten

Het gebied tot aan de Spaanse grens. Het is het heetste en droogste deel, met gemiddeld zo'n 450 millimeter regen. Steeds meer makers maken hier droge wijn. Onze Quinta dos Castelares komt uit dit gebied.

Ontdek de wijnregio's van Portugal

Hectare wijngaard per gebied

  • 13.000+Baixo Corgo, het koele westen
  • 20.000+Cima Corgo, het hart rond Pinhão
  • 10.000+Douro Superior, het droge oosten

Waarom werd de Douro al in 1756 afgebakend?

In de jaren 1750 zat de porthandel in een crisis. De vraag daalde, er was te veel wijn en er werd geknoeid. Sommige handelaren deden vlierbessen bij slechte wijn, zodat die donkerder leek. De handel was vooral in handen van Engelse en Schotse kooplieden.

De Portugese minister Marquês de Pombal greep in 1756 in. Hij richtte een staatsbedrijf op dat de handel met Engeland en Brazilië in handen kreeg. Ook liet hij de grens van het portgebied vastleggen met 335 stenen palen. Een jaar later werden de wijngaarden ingedeeld: de beste wijn mocht worden uitgevoerd, de eenvoudigere wijn was alleen voor Portugal. De vlierbomen in het gebied moesten weg.

Die regels waren niet populair, maar de kwaliteit van de port ging erop vooruit. Het systeem wordt gezien als een vroege vorm van de moderne herkomstregels voor wijn.

Hoe liggen de wijngaarden in de Douro?

Op hellingen zo steil als in de Douro kun je niet zomaar druiven planten. Daarom zijn er in de loop van de tijd drie manieren bedacht.

De oudste zijn de socalcos: smalle terrassen met muurtjes van gestapelde steen, met de hand gebouwd. Er passen vaak maar één of twee rijen wijnstokken op. Ze worden nog onderhouden, maar niet meer nieuw aangelegd.

Sinds de jaren tachtig zijn er patamares: bredere terrassen die met graafmachines in de helling zijn gemaakt. Ze hebben schuine wanden van aarde in plaats van stenen muren, zodat er een kleine trekker op kan.

Bij vinha ao alto lopen de rijen recht de helling op, zonder terrassen. Dat kan op hellingen tot ongeveer 30 procent.

Vanaf 1868 verwoestte de druifluis een groot deel van de wijngaarden. Veel terrassen werden toen verlaten en nooit opnieuw beplant. Die heten mortórios, en je ziet ze nog steeds hier en daar tussen de wijngaarden liggen.

Welke druiven worden in de Douro veel gebruikt?

In de Douro staan meer dan honderd druivenrassen. In oude wijngaarden staan vaak tientallen rassen door elkaar. Deze stokken geven weinig druiven, zo'n 300 tot 500 gram per stok. Op het etiket zie je dan “vinhas velhas” (oude wijnstokken). Dit zijn de meest gebruikte druivensoorten in de Douro:

  • Blauwe druif

    Touriga Nacional

    Een van de bekendste druiven van Portugal. Kleine druiven en weinig opbrengst, maar veel kleur, stevigheid en een bloemige geur. Onze Lacrau Rosé is er helemaal van gemaakt.

  • Blauwe druif

    Touriga Franca

    De druif die het meest wordt aangeplant in de Douro. Hij zit in bijna elke rode blend van de streek, ook in onze Castello D'Alba Tinto en Quinta dos Castelares.

  • Blauwe druif

    Tinta Roriz

    In Spanje heet hij Tempranillo. Samen met de twee Touriga's vormt hij de basis van veel rode wijn uit de Douro.

  • Blauwe druif

    Tinta Barroca

    Kan goed tegen koelere plekken en staat vaak op de noordhellingen. Hij zit veel in port, ook in onze ports van Dow's en Burmester.

  • Witte druif

    Gouveio

    In Spanje heet hij Godello. Fris, met tonen van groene appel en peer. Meestal gemengd met andere witte druiven.

  • Witte druif

    Rabigato

    Groeit bijna alleen in de Douro. Blijft fris, ook op hete plekken, met tonen van citroen en sinaasappelschil.

  • Witte druif

    Viosinho

    Heel geurig, met witte perzik en citrusbloesem. Geeft weinig druiven, maar wel volle witte wijn die lang goed blijft.

  • Witte druif

    Malvasia Fina

    Rijpt vroeg en is geurig, met abrikoos en steenfruit. Geeft de wijn volheid.

Proeverij thuis

Proef de Douro in vier glazen

Wil je de streek in één keer proeven? In ons Proefpakket Douro zitten vier wijnen, van licht naar vol: een witte van Casa Ferreirinha, een rosé, een rode en als afsluiter een ruby port van Dow's. Leuk voor een proeverij thuis of als cadeau.

Veelgestelde vragen

Goed om te weten

Wat voor wijn komt er uit de Douro?

Port, maar ook droge rode en witte wijn. Op het etiket van die droge wijnen staat DOC Douro. Rood is vaak een blend van Touriga Nacional, Touriga Franca en Tinta Roriz.

Wat is het verschil tussen port en droge wijn uit de Douro?

Allebei komen ze uit dezelfde streek, vaak van dezelfde druiven. Bij port gaat er tijdens de gisting druivenbrandewijn bij, waardoor hij zoet blijft. Droge wijn gist helemaal uit en heeft het alcoholpercentage van een gewone wijn.

Welke druiven worden in de Douro veel gebruikt?

Voor rood vooral Touriga Nacional, Touriga Franca en Tinta Roriz. Voor wit Gouveio, Rabigato, Viosinho en Malvasia Fina.

Waarom liggen de wijngaarden in de Douro op terrassen?

De hellingen langs de rivier zijn te steil om zomaar druiven te planten. De oudste terrassen hebben muurtjes van gestapelde steen en zijn met de hand gebouwd. Sinds de jaren tachtig worden ze ook met graafmachines gemaakt.

Hoe kom je in de Douro-vallei?

Met de trein vanaf station Porto São Bento. De Linha do Douro loopt langs de rivier naar Pinhão en Pocinho. Het mooiste stuk ligt tussen Pinhão en Pocinho.

Worden de druiven in de Douro nog met de voeten getreden?

Ja, op een paar plekken nog. Op Quinta do Vesuvio lopen teams van tot 45 mensen door de druiven in granieten bakken, de lagares, in het ritme “links, rechts”.

Is er een proefpakket met wijn uit de Douro?

Ja. In ons Proefpakket Douro zitten vier wijnen uit de streek: een witte, een rosé, een rode en een ruby port. Van licht naar vol, voor een proeverij thuis. Ook in onze andere proefpakketten zit wijn uit de Douro.

Wij komen langs

Wijnproeverij bij jou thuis

Liever eerst proeven? We komen bij je thuis of op locatie met 6 tot 10 Portugese wijnen. Bij elke fles vertellen we waar hij vandaan komt.

  • Vanaf 8 personen
  • Vanaf € 42,50 p.p.